Η ΠΤΩΣΗ ΚΑΙ Η ΑΝΥΨΩΣΗ ΤΗΣ ΣΗΜΑΙΑΣ

Ξαφνικά, μία ρωσική οβίδα πλήττει το εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία (12) και άλλη, που προερχόταν από το ρωσικό πολεμικό "Μπελίκη" χτυπά και καταρρίπτει τον ιστό με την μεγάλη ελληνική πολεμική Σημαία (12).

Τότε ο άξιος στρατοπεδάρχης Μιχάλης Καλορίζικος, διατάζει να στηθεί και πάλι στη θέση του ο κομμένος ιστός με τη Σημαία. 

Δεν προλαβαίνει να ολοκληρώσει τη διαταγή του και πετάγεται σαν ελατήριο από το ταμπούρι του ο ατρόμητος αγωνιστής Σπύρος Καγιαλές-Καγιαλεδάκης. Με μεγάλο κίνδυνο για την ζωή του μέσα στην πύρινη κόλαση του βομβαρδισμού, έχοντας στα χείλη του -όπως ο ίδιος διηγούταν αργότερα- τους γνωστούς στίχους "για του Χριστού την πίστη την αγία και της πατρίδας την ελευθερία", αρπάζει τον ιστό, αναδιπλώνει την τεράστια Σημαία γύρω από τον ώμο του (12),(13), ξαναστήνει τον ιστό και απλώνει την Σημαία που κυματίζει και πάλι περήφανη, μέσα σε πανδαιμόνιο ενθουσιασμού των επαναστατών.

Νέα οβίδα καταρρίπτει και πάλι τον ιστό (13). Και πάλι ο Σπύρος Καγιαλές-Καγιαλεδάκης πετάγεται και τον ξαναστήνει όπως πριν, ενώ το στρατόπεδο "σείεται από ουρανομήκεις ζητωκραυγές".

Προτού όμως κατασιγάσουν οι ζητωκραυγές, τρίτη οβίδα θρυμματίζει πια τον ιστό και ρίχνει κάτω την Σημαία (13).

Τότε συνέβη κάτι το απίστευτο, κάτι ανεπανάληπτο: Ο Σπύρος Καγιαλές-Καγιαλεδάκης, ορμά αμέσως, αρπάζει την σημαία, κάνει το ίδιο του το σώμα ιστό (12), (13) και ανυψώνει με τα χέρια του τη Σημαία, που συνέχιζε να κυματίζει περήφανη απέναντι από τα κανόνια του ξένου στόλου.

Οι επαναστάτες και τα πληρώματα των ελληνικών πολεμικών πλοίων που παρακολουθούσαν την εξέλιξη του βομβαρδισμού, έγιναν μάρτυρες μίας απρόσμενης έκπληξης, ενός θαύματος που προκάλεσε η τόσο ριψοκίνδυνη όσο και μοναδική ηρωική πράξη του Σπύρου Καγιαλέ-Καγιαλεδάκη και εξέφραζε με μοναδικό τρόπο την αμετάκλητη απόφαση των επαναστατημένων Κρητικών για ελευθερία ή θάνατο:

Μόλις οι ναύαρχοι του ενωμένου στόλου είδαν με τα κιάλια (12), ότι η Σημαία και πάλι κυματίζει με κοντάρι έναν επαναστάτη, έναν από τους αγωνιστές που ορθώθηκε κόντρα στα κανόνια τους, δεν πίστευαν στα μάτια τους! Θαύμασαν τόσο, που διέταξαν αμέσως παύση πυρός.

Ήταν τότε που ο Ελευθέριος Βενιζέλος, κλαίγοντας αγκάλιασε τον ηγούμενο Ιερόθεο  και του είπε: "Ιερόθεε, να για ποιον λαό αγωνιζόμαστε! Η νίκη και η Ένωση μετά από αυτά είναι βεβαία".(Μαρτυρία του ίδιου του Ιερόθεου στην εφημερίδα "Αθηναϊκή" 13 Νοεμβρίου 1961)

Το στρατόπεδο δονείται από τις ζητωκραυγές (12) και τους πανηγυρισμούς. Στο θωρηκτό "'Υδρα"  ψέλνεται ο εθνικός ύμνος. Ζητωκραυγές και χειροκροτήματα ακούγονται πλέον όχι μόνο από τα ελληνικά, αλλά και από τα ιταλικά και γαλλικά πλοία!!! (12).

Ο ΑΠΟΗΧΟΣ ΤΗΣ ΗΡΩΪΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ

Ο Ιταλός υποναύαρχος τότε, Κανεβάρο, γράφει στα απομνημονεύματά του:

"Μου έκανε βαθιά εντύπωση η ψυχραιμία των επαναστατών. Μου έφερε δάκρυα στα μάτια η στάση των. Μου συγκλονιζόταν η ψυχή όταν μετά από κάθε οβίδα ακουγόταν η ζητωκραυγή: Ζήτω η Ελλάς! Η ανύψωση της σημαίας με αυτόν τον τόσο ηρωικό τρόπο, αποτέλεσε μια στιγμή της ζωής μου που δεν θα λησμονήσω ποτέ. Η ψυχή μου ήταν απ' αρχής μαζί τους, όπως και των πληρωμάτων μου, που βομβάρδιζαν με πόνο στην καρδιά και ζητωκραυγάζοντας τους γενναίους". (Εφημερίδα "Ηνωμένος Τύπος" Χανίων, 9 Φεβρουαρίου 1937).

Όπως διηγήθηκε αργότερα ο ίδιος ο Ελευθέριος Βενιζέλος, ο ναύαρχος Κανεβάρο του είχε πει τότε, πως έμεινε άναυδος από θαυμασμό για την ωραία αυτή και κατ' εξοχήν ηρωική πράξη του Σπύρου Καγιαλέ-Καγιαλεδάκη, που εκείνη ακριβώς την ημέρα νίκησε -στην κυριολεξία- την ευρωπαϊκή διπλωματία (14). Γιατί όχι μόνο προκάλεσε την άμεση παύση του βομβαρδισμού του Ακρωτηρίου, αλλά και την υποβολή, από τους ναυάρχους, ευνοϊκών εισηγήσεων προς τις κυβερνήσεις τους. (Εφημερίδες: "Έθνος" 24 Ιουλίου 1929 & "Ηνωμένος Τύπος" Χανίων, 9 Φεβρουαρίου 1937).

Η είδηση για την ηρωική πράξη ταξίδευσε γρήγορα στα πέρατα του κόσμου και προκάλεσε "θύελλα" (14). Σ' αυτό συνέβαλαν πολλοί ξένοι έγκριτοι δημοσιογράφοι και πολεμικοί ανταποκριτές, όπως ο Binder της εφημερίδας της Βιέννης "Fremdemblatt", o Dillons, αρχισυντάκτης της "Daily Telegraph" του Λονδίνου, Decio Graziotti της "Popolo Romano" της Ρώμης, ο ανταποκριτής Καλαποθάκης των "Times" του Λονδίνου, κ.ά. Ήταν αιτία να οργανωθούν πολλά συλλαλητήρια σε διάφορες χώρες, κατά τα οποία απαίτησαν οι ελεύθεροι λαοί, να βοηθηθεί η Κρήτη και να ζήσει επιτέλους ελεύθερος ο λαός της.

Ο ευρωπαϊκός Τύπος "βάφτισε" τότε τον βομβαρδισμό του Ακρωτηρίου ως "αντιναυαρίνο", εκφράζοντας έτσι την αποδοκιμασία του γι' αυτόν και εξαίρωντας τον ηρωισμό και την αυτοθυσία των Κρητικών (14).

Η ηρωική πράξη του "Θρύλου του Ακρωτηρίου" προκάλεσε μετά από λίγους μήνες την παραχώρηση αυτονομίας στην Κρήτη (16/28 Οκτωβρίου 1897), που προηγήθηκε της Ένωσης της με την Ελλάδα (1/14 Νοεμβρίου 1913).

Η εξέλιξη αυτή "προαναγγέλθηκε" δύο μέρες μετά την ηρωική και ανεπανάληπτη πράξη του Σπύρου Καγιαλέ-Καγιαλεδάκη, με την Προκήρυξη των Ναυάρχων του ενωμένου στόλου Ιταλίας, Γαλλίας, Αυστρίας, Γερμανίας, Αγγλίας και Ρωσίας (11/23 Φεβρουαρίου 1897). Σ' αυτήν υπογραμμιζόταν, ότι κανένα άλλο σκοπό πια δεν είχε η παρουσία τους, παρά μόνο την εξασφάλιση της ησυχίας και της ειρήνης και την προστασία των κατοίκων της Κρήτης μέχρι να δοθεί ικανοποιητική λύση στο Κρητικό Ζήτημα, μετά από συνεννόηση των δυνάμεων, τις οποίες αντιπροσωπεύουν.

Μετά τον βομβαρδισμό του Ακρωτηρίου, οργανώθηκε και στην Αθήνα μεγάλο συλλαλητήριο, όπου χιλιάδες λαού απαίτησε πλήρη ελευθερία για την Κρήτη.

Έτσι, η απαράμιλλη ανδρεία και ο ηρωισμός του Σπύρου Καγιαλέ-Καγιαλεδάκη ήταν η πιο βροντερή "κανονιά"  των Κρητικών επαναστατών, εναντίον εκείνων που προσπαθούσαν με τη βία, εμφανιζόμενοι ως αυτόκλητοι "προστάτες" να τους στερήσουν την ελευθερία.

Η πράξη του "Θρύλου του Ακρωτηρίου" αποτέλεσε την συνέχεια μιας ατέλειωτης σειράς θυσιών και αμέτρητων ηρωισμών του αδούλωτου Κρητικού λαού. Ενός λαού η παράδοση και το όραμα του οποίου είναι εμπνευσμένα "από τον αγώνα τον καλό". Από την πρόγευση ελευθερίας που πηγάζει από τα ιερά κόκαλα των Ελλήνων, που είχαν ανά τους αιώνες γι' αυτήν θυσιαστεί.

Πρώτος σημαντικός σταθμός για την τελική κατάκτηση της ελευθερίας της Κρήτης, ήταν η ανακήρυξη της αυτονομίας της Μεγαλονήσου υπό τον πρίγκιπα  Γεώργιο με 3ετή θητεία. Μέχρι το τέλος του 1897, η ηρωική πράξη του Σπύρου Καγιαλέ-Καγιαλεδάκη, βοήθησε στην αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων και της τουρκικής χωροφυλακής από το νησί.

Είναι βέβαιο ότι και κάθε άλλος άξιος αγωνιστής ανάμεσα στους τόσους που βρίσκονταν στο Ακρωτήρι, θα εκτελούσε με αυταπάρνηση και κίνδυνο της ζωής του τη διαταγή του μεγάλου στρατοπεδάρχη Μιχάλη Καλορίζικου.

Είναι επίσης γνωστό ότι στη μάχη οι αγνοί αγωνιστές εκτελούν τις εντολές των ηγητόρων. Οι ηρωισμοί όμως, δεν αποτελούν απλή εκτέλεση διαταγών. Είναι πράξεις θάρρους και αυταπάρνησης, που ξεπερνούν τα όρια της διαταγής. Υλοποιούν το απίστευτο, το αδύνατο, το μοναδικό και μεγάλο, που είναι εκτός λογικής και φέρει την προσωπική σφραγίδα των ηρώων.

Γι' αυτό και η "λαϊκή μούσα" έχει τραγουδήσει αυτούς τους πέρα από την λογική, ηρωισμούς της Κρητικής λεβεντιάς:

"Νοικοκυραίοι και φρόνιμοι, δεν ζουν στον Ψηλορείτη.

Οι κουζουλοί την κάμανε αθάνατη την Κρήτη".

Η ιστορία κατέγραψε στις χρυσές της σελίδες την πράξη του Σπύρου Καγιαλέ-Καγιαλεδάκη. Η επιλογή του να μετατρέψει το σώμα του σε ιστό στην κορυφή του βράχου μέσα στον "ορυμαγδό και την κόλαση του πυρός", εκεί όπου δύο φορές πριν οι εχθρικές οβίδες είχαν πετύχει τον ιστό και τον σώριασαν καταγής, περιέχει την απόφαση της θυσίας, μπροστά στην ευθυβολία των ρωσικών πυρών. Εδώ φαίνεται και το μεγαλείο της πράξης του, που έθεσε τους Ευρωπαίους προ των ευθυνών τους.

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΑ

Αυτή την αξία της πράξης του Σπύρου Καγιαλέ-Καγιαλεδάκη επιβεβαιώνει και η υπ' αρ. 68/3-10-1897. Πιστοποίηση της Διοικούσας Επιτροπής του Στρατοπέδου του Ακρωτηρίου.

Όπως αναφέρεται στο "Ημερολόγιο του Στρατοπέδου του Ακρωτηρίου" (σελίδες 47 & 97), παρά το σφοδρό και καταιγιστικό πυρ που έπληξε την περιοχή του στρατοπέδου, καμία απώλεια δεν υπήρξε μεταξύ των επαναστατών.

Το απίστευτο και ανεξήγητο φαινόμενο, όλοι το απόδωσαν στην "παντοδύναμη προστασία του Υψίστου". Επειδή όμως κρίθηκε ότι υπήρχε φόβος η έλλειψη θυμάτων να μειώσει την ευνοϊκή εντύπωση που δημιουργήθηκε γι' αυτούς διεθνώς από τον απάνθρωπο βομβαρδισμό, αναγγέλθηκε στον ναύαρχο Κανεβάρο, ότι σκοτώθηκαν 3 και τραυματίστηκαν 12 άνδρες και 3 γυναίκες, από τις οποίες η μία ήταν καλόγρια

 

 

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ _________________________________________________________________________ 

 

(12)

·        Χρονικό Δ. Ε. Δασκαλάκη στην εφημερίδα «Ελεύθερος Κόσμος» στις 9 Φεβρουαρίου 1973

·        Αφήγηση πατρός Ιερόθεου στην εφημερίδα «Αθηναϊκή» στις 13 Νοεμβρίου 1961

·        «Ελευθέριος Βενιζέλος» του Ι. Δ. Μουρέλλου, στην εφημερίδα της Ρόδου «Πρόοδος» στη 1 Ιουνίου 1950

·        Εφημερίδα «Εθνικός Κήρυξ» στις 23 Μαΐου 1957

·        «Ο Βομβαρδισμός του Ακρωτηρίου», έκδοση της V Μεραρχίας (1973)

·        «Ημερολόγιο-Πρακτικά του Επαναστατικού Στρατοπέδου Ακρωτηρίου 1897» Γ. Α. Σήφακα, Αθήναι 1953, σελίδα 46.

·        Πρακτικά Βουλής των Ελλήνων, της 11-23 Φεβρουαρίου 1897

·        Το εκκλησάκι αναστηλώθηκε αργότερα με δαπάνη του τσάρου της Ρωσίας

 

(13)

Εφημερίδα «Έθνος» (24 Ιουλίου 1929), δημοσίευμα του Π. Μοσχοβίτη, με ματρυρίες του Ελευθέριου Βενιζέλου στον ίδιο, όπως ρητά αναφέρει στο κείμενό του.

 

(14)

·        Εφημερίδα «Ελεύθερος Κόσμος» στις 9 Φεβρουαρίου 1973

Επιστολή του Έλληνα προξένου Ν. Γεννάδη, με ημερομηνία 23 Φεβρουαρίου 1897 και θέμα: «Το ζήτημα του Βομβαρδισμού του Ακρωτηρίου εγείρει διεθνώς αληθή θύελλα, μέσω των αρχηγών των αντιπολιτεύσεων των ευρωπαϊκών κρατών και των δημοσιογράφων.

 

---

Home

Βιβλιοθήκη

Δημοσιεύματα

Σύνδεσμοι